Demencja - jak opiekować się osobą chorą
Opieka nad osobą starszą z demencją wymaga nie tylko codziennej troski, ale też znajomości specyfiki choroby i cierpliwego podejścia. Zmiany w pamięci, zachowaniu czy komunikacji mogą być trudne zarówno dla seniora, jak i jego opiekuna. Dlatego warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę w pierwszej kolejności i jakimi zasadami kierować się na co dzień, aby zapewnić choremu poczucie bezpieczeństwa i komfortu.
Czym jest demencja i jakie są jej objawy?
Objawy demencji wynikają z uszkodzenia komórek nerwowych mózgu. Prowadzi to do stopniowego pogorszenia funkcji poznawczych takich jak pamięć, orientacja, rozumienie, liczenie, zdolność przyswajania wiedzy, czy mowa. Objawy przypominają naturalne starzenie się mózgu, ale są nasilone na tyle, że znacznie wpływają na codzienne życie osoby chorej.
W zależności od stopnia zaawansowania choroby i objawów, wyróżniamy kilka etapów demencji:
- wczesna,
- umiarkowana,
- umiarkowana późna,
- zaawansowana.
Przyczyny demencji
Demencja nie jest jedną chorobą, ale zespołem objawów, które mogą mieć różne przyczyny. Najczęściej związana jest z chorobą Alzheimera, ale może być także skutkiem udarów, chorób naczyniowych, urazów mózgu czy chorób neurodegeneracyjnych, takich jak Parkinson. Zdarza się również, że demencję nasilają czynniki wtórne np. niedobory witamin, zaburzenia hormonalne czy przewlekły stres. Zrozumienie źródła problemu jest kluczowe, aby zapewnić seniorowi odpowiednie wsparcie i dostosowaną opiekę.
Jak opiekować się osobą, która choruje na demencję?
Najskuteczniejszą terapią pozafarmakologiczną jest podtrzymywanie aktywności fizycznej i intelektualnej chorego. Należy zadbać o to, aby podopieczny wykonywał wszystkie czynności, które robił przed chorobą:
- sprzątanie, mycie naczyń,
- pranie, składanie prania,
- prasowanie,
- prace w ogrodzie,
- przygotowanie posiłków.
Obserwuj seniora podczas tych czynności oraz dostosowuj zadania do stanu zdrowia i pojawiających się objawów.
Dla osób z demencją świetnie sprawdzają się też proste, ale regularne aktywności intelektualne, które stymulują pamięć i koncentrację, a jednocześnie nie wywołują frustracji, na przykład:
- rozwiązywanie krzyżówek, łamigłówek, prostych gier słownych,
- czytanie książek, gazet lub wspólne oglądanie albumów ze zdjęciami,
- gry planszowe i karciane,
- nauka wierszyków, piosenek,
- układanie puzzli czy sortowanie przedmiotów.
Duże znaczenie dla komfortu życia osoby z demencją ma dbanie o zachowanie porządku w miejscu zamieszkania. Należy wystrzegać się wprowadzania istotnych zmian w otoczeniu seniora. Zaleca się usunięcie zbędnych przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie dla osoby z demencją i powodować wypadki w mieszkaniu np. dywanów, chodników i innych przeszkód.
Opieka nad seniorem z demencją wymaga cierpliwości, empatii i świadomego podejścia do codziennych wyzwań. Kluczowe jest zrozumienie przyczyn choroby, obserwacja potrzeb podopiecznego oraz dostosowanie aktywności intelektualnych i fizycznych do jego możliwości. Regularna stymulacja umysłu, współpraca z rodziną i dbanie o poczucie bezpieczeństwa seniora pomagają poprawić jego komfort w codziennym funkcjonowaniu
