Tradycje i zwyczaje obchodzenia Świąt Bożego Narodzenia w Niemczech

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce

Zamknij

Tradycje i zwyczaje obchodzenia Świąt Bożego Narodzenia w Niemczech

 

Dla wszystkich tych osób, które być może po raz pierwszy te święta będą spędzać u naszych zachodnich sąsiadów, pragniemy przedstawić w skrócie jak wyglądają przygotowania do tych świąt i ich przebieg w Niemczech.

image001Boże Narodzenie u naszych sąsiadów to jedno z najważniejszych i najbardziej rodzinnych Świąt w roku. Przygotowania do nich zaczynają się cztery tygodnie wcześniej, w pierwszą niedzielę adwentu. W większości domów znajdują się tzw: adwentowe wianki zrobione z gałązek jodły lub świerku przystrojone fioletowymi wstążkami i czterema świeczkami. Zieleń jodły symbolizuje -nadzieję, fiolet - refleksje nad przeszłością, a świeczki- światło. W każdą niedzielę zapala się jedną świecę, kiedy palą się wszystkie cztery, oznacza to, że przyszło Boże Narodzenie.

Kolejnym zwyczajem mało znanym w Polsce jest umieszczanie w oknach światełek, kolorowych gwiazdek i różnych figurek z papieru. Od pierwszego dnia adwentu w każdym domu znajduje się tzw: kalendarz adwentowy w kształcie domku z dwudziestoma czterema okienkami, największą radość mają z tego dzieci, każdego dnia adwentu mogą otworzyć jedno okienko i wyciągnąć z niego niespodziankę. Najczęściej są to słodycze, czekoladki. W wielu rodzinach niemieckich, gospodynie domowe same przygotowują takie kalendarze dla swoich pociech.

Nieodłącznym element wystroju mieszkań tak samo jak w Polsce i wielu innych image002krajach jest choinka. Choinka w domach pojawia się coraz wcześniej nawet na kilka tygodni przed wigilią, co jeszcze 20 lat wcześniej byłoby nie do pomyślenia i zostałoby uznane za naruszenie tradycji. Może niewiele osób wie, ale to właśnie z Niemiec wywodzi sie zwyczaj strojenia choinki. Drzewko bożonarodzeniowe pojawiło sie najpierw na przełomie XV i XVI w. w Nadrenii. Świerk miał symbolizować drzewko życia, które stało sie dostępne dla ludzi w momencie narodzin Chrystusa.W większości niemieckich domów znajdziemy także drewniany żłobek- malutki model stajenki w jakiej urodził sie Chrystus. Inną wspaniałą tradycją niemieckich świąt jest pieczenie imbirowych ciasteczek (tzw.Plätzchen), mających kształt ludzików oraz domków.

W wielu miastach niemieckich odbywają się w czasie adwentu kiermasze bożonarodzeniowe. Tzw. Weihnachtsmärkte posiadają specyficzną atmosferę. Na kiermaszu tym można kupić ozdoby choinkowe, lampki, prezenty, słodycze, przyprawy wszystko co jest ładne i kojarzy sie ze świętami, posłuchać kolęd, a także napić się grzanego wina z przyprawami korzennymi (tzw. Glühwein), którego zapach roznosi sie po całym kiermaszu, zjeść potrawy i ciasta bożonarodzeniowe np: Lebkuchen, Pfefferkuchen ( pierniczki. W Niemczech je się je tylko o tej porze roku. Jest wręcz dla nich niepojęte, żeby można je jeść o innej porze roku. Najsłynniejszym i najstarszym kiermaszem jest Christkindlesmarkt w Norymberdze (ger. Christkindlesmarkt in Nürnberg). Kiermasz Bożonarodzeniowy w Berlinie swoją sławę zawdzięcza, bogatej historii miasta, a przede wszystkim jego rynkowi z kościołem Św. Panienki, przepięknymi żródłami i piękną panoramą miasta. Kiermasz ten przyciąga wielu turystów z całego świata, wielką tradycję ma także kiermasz monachijski.

weihnachten1_07Same Święta Bożego Narodzenia są obchodzone w Niemczech tradycyjnie w gronie rodziny i najbliższych przyjaciół. Mieszkańcy skladając sobie życzenia świąteczne posługują się ?Frohe Weihnachten? ?Fröhliche Weihnachten? czyli Wesołych Świąt. Tak jak i w Polsce wieczór wigilijny odbywa się w zaciszu domowym. Na niemieckich stołach wigilijnych króluje sałatka kartoflana, różnego rodzaju pieczona kiełbasa i potrawy z kapusty kiszonej.

Prawdziwe święta zaczynają się w Niemczech 25 grudnia, a nie jak w Polsce w Wigilię. Dla gospodyń niemieckich 24 grudnia jest dniem jeszcze wypełnionym ostatnimi przygotowaniami do Świąt. Dlatego w Wigilię nie ma czasu na bardziej wyszukane potrawy. W niemieckich kościołach nie ma tradycyjnej pasterki, na nabożeństwo chodzi się po południu. Po przyjściu z kościoła zaczyna się wieczerza. Dzieci otrzymują pełen talerz słodyczy i owoców. Życzenia składa sie bez dzielenia się opłatkiem. Nie ma miejsca tez przy stole dla niespodziewanego gościa, za to przy kolacji każdy pod talerzem znajduje jakiś pieniążek co zapewnić ma rodzinie dostatek przez cały rok.

 

Niemieckie dzieci nie muszą czekać na pierwszą gwiazdkę aby dobrać się do prezentów. tzw. Bescherung. Prezenty nie znajdują się pod choinką, tak jak my jesteśmy do tego przyzwyczajeni, lecz układane są na stole. Ulubioną potrawą w pierwszym dniu świąt jest pieczona gęś. Pojawia sie ona na stole w co trzecim domu w Niemczech Wschodnich i w co piątym na Zachodzie, w tym dniu nie stronią też od pieczonej kaczki, indyka oraz dziczyzny. Karp, który króluje prawie na każdym polskim stole wigilijnym w Niemczech nie należy do ulubionych dań świątecznych. Najsłynniejszym ciastem bożonarodzeniowym jest strucla tzw.Weihnachtsstollen. Jest to rodzaj ciasta drożdżowego z dużą ilością bakalii przede wszystkim rodzynek Stałym punktem Świąt Bożego Narodzenia jest rodzinne muzykowanie i śpiewanie kolęd, wśród których znajduje się jedna z najsłynniejszych, skomponowana w 1818 roku przez Austriaków: księdza Franza Grubera i organistę Josepha Mohra "Stille Nacht, Heilige Nacht!". Do grona ulubionych przez Niemców kolęd należy także "O Tannenbaum", upamiętniająca świąteczną choinkę. W niemieckim społeczeństwie od lat systematycznie spada religijne znaczenie świąt, aczkolwiek nadal pozostają świętami bardzo rodzinnymi i z wielką radością są przez wszystkich oczekiwane.

opracowanie: Alina Miłkowska