Słownictwo związane z czasem w języku niemieckim
Określenia i zwroty dotycząceOkreślenia i zwroty dotyczące czasu to niezwykle ważne zagadnienie. Na co dzień słów takich jak na przykład: później, za chwilkę, w zeszłym tygodniu używamy bardzo często. Już w dzieciństwie uczymy się odczytywania wskazówek zegara i precyzyjnego określania czasu. W tej części Akademii przedstawiamy słownictwo związane z czasem w języku niemieckim.
die Zeit vergeht so schnell [di cajt fergejt zo sznel]- czas szybko ucieka
Dni tygodnia Wochentage [wochentage]:
Poniedziałek - der Montag [der montak], Wtorek - der Dienstag[der dinstak], Środa - der Mittwoch [der mytwoch], Czwartek - der Donnerstag [der donerstak], Piątek - der Freitag [der frajtak], Sobota - der Samstag [der samstak], Niedziela - der Sonntag [der sontak]
W piątek idziemy do kina. Am Freitag gehen wir ins Kino.[Am Frajtak gejen wir ins Kino]
Koło środy mam zdzwonić do stomatologa. Gegen Mittwoch soll ich den Zahnarzt anrufen. [Gegen mytwoch zol yś den can-arct anrufen]
W ciągu dnia czytam książki. Während des Tages lese ich Bücher. [Iber tak leze yś bjusia]
Pory dnia -Die Tageszeiten [die takescajten]
Jutro rano - Morgen früh [morgen fru], Poranek (do godz.9-tej) - Morgen [morgen], Przedpołudnie ( 9-11.00) - Vormittag [formytak], Południe (12-14 godz.) - der Mittag [der mytak], Popołudnie (14-18) - der Nachmittag [nachmytak], Wieczór (18-22 godz) - der Abend [abend], Noc - die Nacht [di nacht], Północ - die Mitternacht [myternacht]
Ona co rano wcześnie wstaje. Sie steht jeden Morgen früh auf. [Zi sztejt jeden morgen fru ałf]
W przedpołudnie przyjdzie rzemieślnik.Am Vormittag kommt der Handwerker. [Am vormytak komt der handwerka]
W piatek popołudniu koło godziny 16-tej jadę z panią Lehmann na gimnstykę rehabilitacyjną. Am Freitag nachmittags gegen 16 Uhr fahre ich mit Frau Lehmann zur Krankengymnastik. [Am frajtak nachmytaks gegen zechcejn ur fare yś myt frał Leman cur Kranken-gymnastik]
Wieczorem od 21-ej mam wolne Am Abend ab 21 Uhr habe ich Feierabend. [Am abend ab ajnundcwancyś ur habe yś faja-abend]
Pytania zwiazane z czasem
Przepraszam która jest godzina? Entschuldigung, wie spät ist es? [Entszuldigung, wi szpejt yst es?]
O której godzinie chciałaby Pani zjeść dzisiaj obiad? Um wie viel Uhr möchten Sie heute Mittagessen? [Um wi fil ur myśten zi hojte mytakesen?]
Jak długo trwa ten program telewizyjny? Wie lange dauert die Sendung? [Wi lange dałert di zendunk?]
Jak długo to potrwa? Wie lange wird es dauern? [Wi lange wird es dałern?]
To potrwa niedługo. Das dauert nicht lange. [Das dałert nyśt lange]
W jakim wieku jest Pani? In welchem Alter sind Sie? [in welśem alta zynd zi?]
Ile Pani ma lat? Wie alt sind Sie? [Wi alt zynd zi?]
Zwroty:
Zrobiło się późno musimy iść do domu. Es ist schon spät, wir müssen nach Hause gehen.[Es yst szon szpejt, wir mysen nach hauze gejen].
Kilka lat później poleciałam powtórnie do Turcji. Ein paar Jahre später bin ich wieder in die Türkei geflogen. [Ajn par jare szpejta byn yś in die turkaj geflogen].
Przed klikoma laty byłam jeszcze bardzo sprawna i moglam samodzielnie wchodzić po schodach. Vor ein paar Jahren war ich noch sehr fit, ich konnte die Treppen allein steigen.[Fon ajn par jaren war yś noch zeja fyt, yś konte die trepen alajn sztajgen]
Jest za wcześnie żeby wstać. Es ist zu früh um aufzustehen. [Es yst cu fru um ałfcusztejen]
Możesz chwilkę poczekać, nie jestem jeszcze gotowa. Kannstu du noch einen Moment warten, ich bin noch nicht fertig. [Kanst du noch ajnen moment warten, yś byn noch nyśt fertyś.]
Autobus odjeżdża za 10 minut, muszę się pospieszyć. Der Bus fährt in 10 Minuten ab, ich muss mich beeilen. [Der bus fert in cejn minuten ab, yś mus myś beajlen]
Spieszy mi się. Ich habe es eilig. [Yś habe es ajliś]
Kiedy Pani wróci? Wann kommen Sie wieder ? [Wan komen zi wida ?]
Niedługo przyjdą goście. Bald kommen die Gäste [Balt komen di geste]
Określenia związane z czasem.
W tym - In dieser [in diza], W zeszłym - In der vorigen [in der forigen], W ostatnim - In der letzten [ in der lecten].
Inne Slowa: Zegar - Die Uhr [di ur], Zegarek na rękę -die Armbanduhr [die armbandur], Minuta - die Minute [ajne minute], Sekunda - die Sekunde [ajne zekunde], Godzina - die Stunde [ajne sztunde]
Badanie trwa dokładnie 10 minut. Die Untersuchung dauert genau zehn Minuten [Di unter-zuhung dałert genał cejn minuten]
Spotkamy sie dokładnie za pół godziny. Wir treffen uns genau in einer halben Stunde [Wir trefen uns ganał in ajnar halben sztunde]
Pory roku
Wiosna - der Frühling [der fryling], Lato - der Sommer [der zoma], Jesień - der Herbst [der herbst], Zima - der Winter [der winta]
Latem lubię jeździć na rowerze. Im Sommer mag ich Rad fahren. [Im zoma mag yś rad faren]
Jesienią jest szaro i deszczowo. Im Herbst ist grau und regnerisch. [Im herbst yst grał und regnerysz]
Określenia czasu:
- Anna ma 5 sierpnia termin u fryzjera. Anna hat am fünften August einen Termin beim Frisör. [Ana hat am fynften august ajnen termin bajm fryzur]
- Ludwig jest od 10 lipca na urlopie. Ludwig ist ab dem 10 Juli im Urlaub.[Ludwik yst ab dem cejnten Juli im Urlaub]
- Sklep jest zamknięty od 12.00 do 14.00. Das Geschäft ist von 12 bis 14 Uhr geschlossen. [Das geszeft yst fon cwylf bys fircejn geszlosen]
- Za 20 minut przjdzie z wizytą ciocia Hilda. In zwanzig Minuten kommt Tante Hilde zu Besuch. [In zwancyś minuten komt tante hilde cu bezuch]
- W dzieciństwie często chodziłam z tatą do zoo. In der Kindheit bin ich oft mit dem Vater zum Zoo gegangen. [In kindhajt byn yś oft myt fata cum zoo gegangen]
- Już od wczesnej młodości uprawiał dużo dyscyplin sportowych.Seit früher Jugend hat er viel Sportarten getrieben. [Zajt fryja jugend hat er fil szportarten getriben]
- Kiedyś tam wrócę. Irgendwann komme ich dort wieder. [Irgendwan kome yś dort wida]
- Już dawno temu nie byłam w teatrze. Schon lange her war ich nicht im Theater. [Szon lange her war yś nyśt im teata]
- Pani Ilsa doczekała się późnej, pięknej starości. Frau Ilse hat ein hohes schönes Alter erreicht. [Frał Ilse hat ajn hohes, szynes alta erajśt]
- Czas szybko mija. Die Zeit vergeht schnell. [Di cajt fergejt sznel]
- Czas płynie powoli. Die Zeit fliest langsam [Di cajt flist langzam]
Na początku - am Anfang [am anfang],
W weekend -am Wochenende [am wochenende]
- Na początku musiałam się przyzwyczaić do pani Helgi. Am Anfang musste ich mich an Frau Helga gewöhnen. [Am anfang muste yś myś an frał helga gewynen.]
- W weekend robimy wycieczkę do Monachium. Am Wochenende machen wir einen Ausflug nach München. [Am wochenende machen wir ajnen ausflug nach mynsien]
- Od czasu do czasu musze wstac w nocy i zobaczyc czy u pani Imgard jest wszystko w porzadku.Ab und zu muss ich in der Nacht aufstehen, um bei Fr. Imgard nachzuschauen, ob es alles in Ordnung ist. [Ab und cu mus yś in der nacht ałfsztejen um baj frał Imgard nachcuszałen ob es ales in ordnung yst]
- Codziennie przynoszę świeży chleb na śniadanie. Täglich hole ich frisches Brot zum Frühstück [Teglyś hole yś fryszes brot cum frysztyk]
- Wczoraj miałam silne bóle głowy. Gestern hatte ich starke Kopfschmerzen. [Gestern hate yś sztarke kopfszmercen]
- W roku 2011 mój brat będzie się żenić. Im Jahre 2011 mein Bruder wird heiraten. [Im jare cwaj tauzend elf majn bruda wird hajraten]
- Co miesiąc odkładam trochę pieniędzy. Monatlich lege ich etwas Geld bei Seite. [Monatlyś lege yś etwas geld baj zajte]
- Zawsze w piątek robię duże zakupy. Freitags mache ich immer große Einkäufe. [Iś mache frajtaks imer groze ajnkojfe]
- Jej znajomość języka niemieckiego polepszyła się w międzyczasie. Ihre Deutschkenntnisse haben sich inzwischen verbessert. [Ire dojczkentnyse haben zyś incwyszyn ferbesat].
- Mogę godzinami siedzieć przed komputerem. Ich kann stundenlang am Computer setzen. [Yś kann sztundenlag am kompjuter zecen].
- Za dwa lata chciałabym zrobić prawo jazdy. In zwei Jahren möchte ich Führerschein machen. [Yn zwaj jaren myśte yś firoszajn machen]
- Jaki dzień dzisiaj mamy? Was für ein Tag haben wir heute. [Was fir ajn tak haben wir hojte]
- Dzisiaj jest 1 Marca. Heute ist der erste März. [Hojte yst der erste merc]
Rozkład dnia [Tagesablauf]
Wstaje o godzine 7 rano.
Ich stehe um sieben Uhr morgens auf. [Yś szteje um ziben ur morgens ałf]
Myję się, czeszę i ubieram.
Ich wasche mich, ich kämme mich und ich ziehe mich an. [Yś wasze myś, yś kejme myś und cyje myś an].
Później idę do mojego podopiecznego.
Später gehe ich zu meinem Patienten. [szpejta geje yś cu majnem pacjenten]
Pomagam mu przy wstawaniu i robię poranną toaletę.
Ich helfe ihm beim Aufstehen und ich mache tägliche Körperpflege. [Yś helfe ym bajm ałfsztejen und yś mache teglyśe kyrper-pflege]
O 8-ej przygotowuje sniadanie.
Um 8 Uhr bereite ich Frühstück zu. [Um acht ur berajte yś frysztyk zu]
O 8.30 jemy śniadanie.
Um 8.30 frühstücken wir. [Um acht ur drajcyś frysztyken wir]
Po śniadaniu idę pozmywać i sprzątam mieszkanie.
Nach dem Frühstück gehe ich abwaschen und ich räume die Wohnung auf. [Nach dem frysztyk geje yś abcuwaszen und yś rojme di wonung ałf]
O 12-tej gotuje obiad.
Um 12 Uhr koche ich das Mittagessen. [um cwylf ur koche yś mitakesen]
Po obiedzie chodzimy do parku na spacer.
Nach dem Mittagsessen gehen wir in die Park spazieren. [nach dem mytakesen gejen wir in di park szpaciren]
O 16 -tej pijemy filiżankę kawy z kawałkiem ciasta.
Um 16 Uhr trinken wir eine Tase Kaffe mit einem Stück Kuchen. [Um zechcejn ur trinken wir ajne tase kafe myt ajnem sztuk kuchen]
O 18-tej oglądamy nasz ulubiony film.
Um 18 Uhr gucken wir unseren Lieblingsfilm an. [Um achcejn ur kuken wir unzeren liblingsfilm an].
O 19.30 jemy kolacje
Um 19.30 Uhr essen wir Abendbrot. [Um nojncejn drajcyś ur esen wir abendbrot]
O 20.30 pomagam przy myciu.
Um 20.30 helfe ich beim Waschen. [Um cwancyś ur drajcyś helfe yś bajm waszen]
O 21-ej kładę mojego pacjenta do lóżka.
Um 21 Uhr bringe ich meinen Patienten ins Bett. [Um ajn und cwancyś ur brynge yś meinen patienten yns bet]
Od 21.30 mam wolne.
Ab 21.30 habe ich Feiereabend. [Ab ajn und cwancyś ur drajcyś habe yś fajaabend]
Wieczorem chętnie czytam książkę lub oglądam telewizję.
Am Abend lese ich gern Buch oder ich schaue fern. [Am abend lejze yś gern buch oder yś szałe fern]
Zimą szybko robi się ciemno.Im Winter wird es schnell dunkel. [Im winta wird es sznel dunkel] czasu to niezwykle ważne zagadnienie. Na co dzień słów takich jak na przykład: później, za chwilkę, w zeszłym tygodniu używamy bardzo często. Już w dzieciństwie uczymy się odczytywania wskazówek zegara i precyzyjnego określania czasu. W tej części Akademii przedstawiamy słownictwo związane z czasem w języku niemieckim.
die Zeit vergeht so schnell [di cajt fergejt zo sznel]- czas szybko ucieka
Dni tygodnia Wochentage [wochentage]:
Poniedziałek - der Montag [der montak], Wtorek - der Dienstag[der dinstak], Środa - der Mittwoch [der mytwoch], Czwartek - der Donnerstag [der donerstak], Piątek - der Freitag [der frajtak], Sobota - der Samstag [der samstak], Niedziela - der Sonntag [der sontak]
W piątek idziemy do kina. Am Freitag gehen wir ins Kino.[Am Frajtak gejen wir ins Kino]
Koło środy mam zdzwonić do stomatologa. Gegen Mittwoch soll ich den Zahnarzt anrufen. [Gegen mytwoch zol yś den can-arct anrufen]
W ciągu dnia czytam książki. Während des Tages lese ich Bücher. [Iber tak leze yś bjusia]
Pory dnia -Die Tageszeiten [die takescajten]
Jutro rano - Morgen früh [morgen fru], Poranek (do godz.9-tej) - Morgen [morgen], Przedpołudnie ( 9-11.00) - Vormittag [formytak], Południe (12-14 godz.) - der Mittag [der mytak], Popołudnie (14-18) - der Nachmittag [nachmytak], Wieczór (18-22 godz) - der Abend [abend], Noc - die Nacht [di nacht], Północ - die Mitternacht [myternacht]
Ona co rano wcześnie wstaje. Sie steht jeden Morgen früh auf. [Zi sztejt jeden morgen fru ałf]
W przedpołudnie przyjdzie rzemieślnik.Am Vormittag kommt der Handwerker. [Am vormytak komt der handwerka]
W piatek popołudniu koło godziny 16-tej jadę z panią Lehmann na gimnstykę rehabilitacyjną. Am Freitag nachmittags gegen 16 Uhr fahre ich mit Frau Lehmann zur Krankengymnastik. [Am frajtak nachmytaks gegen zechcejn ur fare yś myt frał Leman cur Kranken-gymnastik]
Wieczorem od 21-ej mam wolne Am Abend ab 21 Uhr habe ich Feierabend. [Am abend ab ajnundcwancyś ur habe yś faja-abend]
Pytania zwiazane z czasem
Przepraszam która jest godzina? Entschuldigung, wie spät ist es? [Entszuldigung, wi szpejt yst es?]
O której godzinie chciałaby Pani zjeść dzisiaj obiad? Um wie viel Uhr möchten Sie heute Mittagessen? [Um wi fil ur myśten zi hojte mytakesen?]
Jak długo trwa ten program telewizyjny? Wie lange dauert die Sendung? [Wi lange dałert di zendunk?]
Jak długo to potrwa? Wie lange wird es dauern? [Wi lange wird es dałern?]
To potrwa niedługo. Das dauert nicht lange. [Das dałert nyśt lange]
W jakim wieku jest Pani? In welchem Alter sind Sie? [in welśem alta zynd zi?]
Ile Pani ma lat? Wie alt sind Sie? [Wi alt zynd zi?]
Zwroty:
Zrobiło się późno musimy iść do domu. Es ist schon spät, wir müssen nach Hause gehen.[Es yst szon szpejt, wir mysen nach hauze gejen].
Kilka lat później poleciałam powtórnie do Turcji. Ein paar Jahre später bin ich wieder in die Türkei geflogen. [Ajn par jare szpejta byn yś in die turkaj geflogen].
Przed klikoma laty byłam jeszcze bardzo sprawna i moglami samodzielnie wchodzić po schodach. Vor ein paar Jahren war ich noch sehr fit, ich konnte die Treppen allein steigen.[Fon ajn par jaren war yś noch zeja fyt, yś konte die trepen alajn sztajgen]
Jest za wcześnie żeby wstać. Es ist zu früh um aufzustehen. [Es yst cu fru um ałfcusztejen]
Możesz chwilkę poczekać, nie jestem jeszcze gotowa. Kannstu du noch einen Moment warten, ich bin noch nicht fertig. [Kanst du noch ajnen moment warten, yś byn noch nyśt fertyś.]
Autobus odjeżdża za 10 minut, muszę się pospieszyć. Der Bus fährt in 10 Minuten ab, ich muss mich beeilen. [Der bus fert in cejn minuten ab, yś mus myś beajlen]
Spieszy mi się. Ich habe es eilig. [Yś habe es ajliś]
Kiedy Pani wróci? Wann kommen Sie wieder ? [Wan komen zi wida ?]
Niedługo przyjdą goście. Bald kommen die Gäste [Balt komen di geste]
Określenia związane z czasem.
W tym - In dieser [in diza], W zeszłym - In der vorigen [in der forigen], W ostatnim - In der letzten [ in der lecten].
Inne Slowa: Zegar - Die Uhr [di ur], Zegarek na rękę -die Armbanduhr [die armbandur], Minuta - die Minute [ajne minute], Sekunda - die Sekunde [ajne zekunde], Godzina - die Stunde [ajne sztunde]
Badanie trwa dokładnie 10 minut. Die Untersuchung dauert genau zehn Minuten [Di unter-zuhung dałert genał cejn minuten]
Spotkamy sie dokładnie za pół godziny. Wir treffen uns genau in einer halben Stunde [Wir trefen uns ganał in ajnar halben sztunde]
Pory roku
Wiosna - der Frühling [der fryling], Lato - der Sommer [der zoma], Jesień - der Herbst [der herbst], Zima - der Winter [der winta]
Latem lubię jeździć na rowerze. Im Sommer mag ich Rad fahren. [Im zoma mag yś rad faren]
Jesienią jest szaro i deszczowo. Im Herbst ist grau und regnerisch. [Im herbst yst grał und regnerysz]
Zimą szybko robi się ciemno.Im Winter wird es schnell dunkel. [Im winta wird es sznel dunkel]
